Geschiedenis van het museum

Museum Heerenveen is een bijzonder museum al zeggen we het zelf. Bijna een eeuw lang wordt er van alles verzameld. Dingen die in meer of mindere mate met de gemeente Heerenveen te maken hebben. In totaal beheert het museum ruim 16.000 objecten zoals schilderijen, tekeningen en gebruiksvoorwerpen. Daarnaast liggen er bijna 30.000 foto’s, dia’s en glasnegatieven in de documentatiekasten.

VanHarenspad50
Van Oudheidkamer tot Museum

De lezing van dr. A.H. Veenbaas voor de Volksuniversiteit te Heerenveen op 17 november 1937 mag worden beschouwd als de opmaat voor belangrijke initiatieven op het gebied van de plaatselijke geschiedenis. De Oudheidkamer Heerenveen werd echter pas op 22 oktober 1942 opgericht. In de krant werd direct een oproep gedaan tot schenking van historische objecten. Aan deze oproep werd massaal gehoor gegeven. De Oudheidkamer beschikte helaas nog niet over een tentoonstellingsruimte. Tussen 1951 en 1981 zwierf de Oudheikamer van pand naar pand. De voorwerpen die te zien waren hadden in meer of mindere mate een binding met de geschiedenis van plaats en streek. Dat liep uiteen van archeologische en geologische bodemvondsten tot voorwerpen van'(destijds) moderne industriële origine. Denk bijvoorbeeld aan objecten van vetsmelterij Smilde, de Heerenveense gazfabriek of de melkfabriek. Voorwerpen uit de tijd van de ambachtelijkheid werden afgewisseld met herinneringen aan recreatieve of sportieve prestaties zoals medailles en bekers.

Een echt museum

Eind jaren ’70 is de oudheidskamer toe aan een nieuwe stap, de stap van oudheidskamer naar een heus museum. Daarom verhuist de Oudheidkamer in 1982 naar een historisch pand aan het Van Harenspad. De meest bekende voormalige eigenaar van het huis is de familie Van Heloma. Het pand wordt nog altijd het Van Heloma huis genoemd. Bij een nieuw gebouw past ook een nieuw beleid. In samenspraak met de gemeente werd besloten de Oudheidskamer te professionaliseren. Heerenveen kreeg hiermee een echt museum. Het museum moest natuurlijk ook een naam krijgen: Museum Willem van Haren. Waarom? Dat is nooit helemaal duidelijk geworden. Wellicht omdat het aan het Van Harenspad lag, op een steenworp afstand van het geboortehuis van Willem van Haren (Oenemastate)? In het nieuwe museum kon de bezoeker geen ‘luciferdoosjes’ vinden. Men kwam naar het museum om iets te leren. Daar hoorden geen futiliteiten bij. Op vrijdag 17 december 1982 was het zo ver. Bijna duizend bezoekers kwamen een kijkje nemen in het eerste echte museum van Heerenveen.

De Heerenveense School

Ruim zestien jaar na opening van Museum Willem van Haren ontstond het idee cultuur te clusteren in Heerenveen. Daartoe werd de Heerenveense School, vernoemd naar de voormalige school, opgericht. Het museum zou verbonden worden met het gebouw ‘de Heerenveense School’. De entree werd verplaatst naar het Ernst van Harenplein.
In 1998 werd er dus wederom hard verbouwd aan het museum. De muren in de moderne aanbouw werden doorbroken en verbonden met een nieuwe hal in het voormalige schoolgebouw. Hierin werden naast het museum het Centrum voor de Kunsten a7 (nu Ateliers Majeur), de VVV/ANWB en een Kunstuitleen ondergebracht. Een Kunstcafé mocht niet ontbreken. De centrale hal is de entree voor alle instellingen. Het belangrijkste element voor de schoolhal is bewaard gebleven, de grote monumentale trap. De hal is aan de achterzijde verlengd. Als u terug loopt achter in de hal staat en omhoog kijkt, kunt u de originele buitenmuur van de school zien. In 1999 wordt de Heerenveense School feestelijk geopend.

Heerenveen in het kort

Droge turf en natte voeten: Heerenveen dankt zijn bestaan aan het veen en drie ‘heeren’. Zij richten in 1551 de Schoterlandse Veencompagnie op. De compagnie koopt 6.500 hectare hoogveen in Zuidoost Friesland aan en laat deze afgraven. Turf is in die tijd de belangrijkste brandstof. Heerenveen groeit snel: aan de verkoop van het ‘bruine goud’ is goed geld te verdienen.
Rond 1750 voeren Gietersen – verveners uit Noordwest Overijssel – een nieuwe methode van vervening in. Met de baggerbeugel graven zij het veen tot ver onder de waterspiegel uit. De lage vervening heeft grote gevolgen. Er ontstaan uitgestrekte waterplassen. Storm en oeverafslag maken de veenplassen nog groter en overstromingen zijn het gevolg. De bevolking verarmt. Vierhonderd jaar turfwinning en de daaropvolgende inpoldering en ontginning hebben het landschap rond Heerenveen een geheel eigen karakter gegeven.

Lezing over Friese boerderijen door Gabriël Vriens

Lezing over Friese boerderijen door Gabriël Vriens

8 november: Een beeld dat onlosmakelijk met Friesland is verbonden: boerderijen in het landschap. De in Franeker woonachtige Gabriël Vriens verzorgt al jaren in Friesland lezingen op het gebied van ku... Lees meer

Domela Nieuwenhuis-Dag: gratis rondleiding

Domela Nieuwenhuis-Dag: gratis rondleiding

18 november: Domela Nieuwenhuis-dag. Ze noemden hem 'us ferlosser', onze verlosser: ontdek tijdens de interactieve tour alles over Ferdinand Domela Nieuwenhuis. Ferdinand Domela Nieuwenhuis ... Lees meer

Lezing 18 november: Honderd jaar fascisme

Lezing 18 november: Honderd jaar fascisme

Op 18 november 2018 geeft Paul Lucardie een lezing over: Honderd jaar fascisme: van machtbeluste massabeweging naar marginale politieke sekte. Paul Lucardie studeerde sociologie in Groningen... Lees meer

Actueel
Doelgroepen

Vrienden van het Museum Heerenveen:

Word ook vriend

Pronkkeamer

Pronkkeamer

Elke maand een nieuwe verrassing in de Pronkkeamer van Heerenveen. Loop gerust even binnen, gratis entree!

Weblog

Weblogcompilatie

Neem een kijkje achter de schermen bij het museum en leer onze medewerkers kennen!

Historisch documentatiecentrum

biblio

Het Historisch documentatiecentrum heeft een uitgebreide cultuurhistorische foto-, kranten- en boekencollectie van Heerenveen en omstreken.

Achtergrond